2010/feb - Behoud hekken Sint-Pieterskerk.

Datum publicatie: februari 2010 (ledenblad nr. 5)

Behoud het hekken rond de Sint-Pieterskerk.

Marc Cornelis

     Foto Marc Cornlis

Deze foto is wel degelijk doelbewust gekozen om het behoud te verzekeren van het smeedijzeren hekwerk rond de Sint-Pieterskerk op de Grote Markt, dat ons Stadsbestuur wil laten verdwijnen. Een beetje uitleg verklaart onze gedachtegang. We tonen een prachtig kleurrijk beeld in onze stad. We willen daarmee benadrukken dat we trots zijn op onze stad, die zoveel te bieden heeft. De luchtballon staat op het punt om los te komen van de grond, op zoek naar nieuwe uitdagingen, het ontdekken van nieuwe beelden. Ook wij moeten openstaan voor vernieuwing, maar net als de ballonvaarder moeten we alles zeer goed overdenken, vooraleer we onomkeerbare schade toebrengen (in ons geval aan ons erfgoed). Onze kinderen en kleinkinderen hebben ook het recht om te kunnen bewonderen wat de moeite waard is uit ons verleden. Op de achtergrond zie je een verkleinde uitvoering van de prachtige stationsoverkapping die eerder werd afgebroken. Hadden we ook die niet beter behouden voor ons nageslacht? Laat onze ballon nu maar opstijgen, op zoek naar een nieuw jaar vol heemkundeplezier en ander geluk ...

‘Behoud het hekken’ Historiek van toen tot nu.
Voorstanders om het hekken af te breken dat nu het voormalige kerkhof van de Sint-Pieterskerk omringt, doen nogal smalend over de historische waarde van dat hekken. Hierbij hanteren zij zgn. 'naakte historische normen', waarbij elke andere motivatie bij voorbaat als niets ter zake doende wordt weggewuifd. Daarom vertellen we hier toch even iets over de geschiedenis van deze afsluiting. De lezer kan dan daarna zelf een oordeel vellen. We moeten hiervoor een heel eind teruggaan in het verleden, zelfs tot in de middeleeuwen.

Minstens 2 redenen hebben mee bepaald waarom er een omheining rond een kerk gebouwd werd.

Ten eerste werd er een afspraak gemaakt tussen kerkelijke en burgerlijke overheden dat, wie zich in de kerk of op de grond eromheen bevond, persoonlijke onschendbaarheid genoot en dus niet gearresteerd kon worden.

Ten tweede werd de grond rond de kerk als begraafplaats gebruikt.
Bovenstaande redenen zorgden soms voor problemen:
- Stond een persoon die werd aangehouden al of niet op de kerkgrond?
- Werd die kerkgrond niet al te vaak onwelvoeglijk betreden?
- Geeft de inkijk op graven voor de bewoners uit de omgeving geen onaangenaam gevoel?

Ter voorkoming van deze problemen werd eerst een kerkmuur en later het huidige hekken rond de Sint-Pieters- en Barbarakerk gebouwd.

Toen de Oostenrijkers in 1789 Turnhout binnenvielen, gebruikten onze patriotten deze kerkmuur om zich er achter te verschansen. Toch vielen er heel wat gesneuvelden die men later in deze ‘heilige grond’ begraven heeft. Het monument aan de kerkmuur en het standbeeld van de patriot houden tot op vandaag deze herinnering levendig.

In het begin van de twintigste eeuw besloot het stadsbestuur om de muur evenals het gebouw ‘Het Steentje’ te verwijderen. De kerkhofafsluiting werd vervangen door een smeedijzeren hekwerk op arduinen console, gemaakt door Jos Janssens uit de omgeving van de Herentalsstraat, voor een bedrag van ongeveer 15.000 Bef. (de waarde van enkele nieuwe huizen). Dit monumentale kunstwerk staat hier nu meer dan een eeuw en is voor de meeste Turnhoutenaren onlosmakelijk verbonden met ‘hun Binnenkerk’.

     Grote Markt 1904 (Foto Jos Horemans)

Voor ons, het bestuur, staat één ding vast: dit hekken is ons aller erfgoed, en wij willen het ten allen prijze behouden !

Uit contact met andere Turnhoutse verenigingen bleek dat ook zij onze opinie delen. Dus werd besloten tot de oprichting van een platform van al de Turnhoutse verenigingen die zich voor het behoud van het hekken willen inzetten. Ondertussen hebben reeds een twintigtal verenigingen zich aangesloten. Volgende acties werden ondernomen: een persconferentie om ons standpunt bekend te maken, een protestactie met ‘pancartes’ aan de kerststal op zaterdag 19 december, en een actie met ‘pancartes’ bij de eerste spadesteek ‘Turnhout graaft’ op zondag 17 januari.

En zoals de tekst van het liedje luidt: 'Wij zullen doorgaan, zolang ... '

     Luc Vanderhaeghen (foto Marc Cornelis)

     Foto Marc Cornelis

     Foto Marc Cornelis